Op 23 februari vond een online expertmeeting plaats in het Leeratelier Overleven ten tijde van tweedeling, armoede in perspectief. Paula Smith deelt daar haar kennis over armoede en schulden onder jongeren. Smith, docent en onderzoeker bij Hogeschool Inholland, doet promotieonderzoek naar dit thema en besprak in haar presentatie de oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossingen voor financiële problemen bij jongeren.
De rol van marketing en moderne betaalmethoden
Haar presentatie begon bij de actualiteit, en de recentere nieuwsberichten over de invloed van achteraf betalen. Ze benoemde hoe bedrijven zoals Klarna en Riverty (Buy Now Pay Later) zich specifiek op jongeren richten en hoe hun marketingstrategieën bijdragen aan betalingsachterstanden en schulden.
Andere risicofactoren voor schulden bij jongeren
Naast deze betaalmethoden spelen ook andere factoren een rol. Online gokken en beleggingen in crypto maken jongeren extra kwetsbaar, terwijl schaamte en vraagverlegenheid ervoor zorgen dat ze minder snel om hulp vragen. De wooncrisis en een onzekere arbeidsmarkt bemoeilijken daarnaast hun financiële stabiliteit, en de complexiteit van toeslagen en het studieleenstelsel zorgen ervoor dat jongeren vaak niet optimaal gebruik maken van de beschikbare financiële regelingen.
Individueel probleem of maatschappelijke kwestie?
Volgens Smith worden financiële problemen bij jongeren vaak als een individueel probleem gezien, terwijl maatschappelijke factoren een grote rol spelen. Jongeren voelen zich persoonlijk verantwoordelijk voor hun situatie, wat leidt tot schaamte en een terughoudendheid om hulp te zoeken. Tegelijkertijd hebben ze weinig politieke invloed, vooral als ze jonger zijn dan 18. Daarnaast worden jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond of een praktisch opleidingsniveau vaker gecontroleerd en minder serieus genomen door instanties zoals DUO en het UWV. Fraude-algoritmes dragen bovendien bij aan deze ongelijkheid.
Impact op het dagelijks leven en mentale gezondheid
De impact van geldstress op jongeren is groot. Financiële problemen hebben directe gevolgen voor hun studieprestaties en werkgelegenheid, maar ook voor hun mentale welzijn. Veel jongeren verbergen hun schulden voor hun ouders en hebben het gevoel dat zij er alleen voor staan met hun problemen. Ze zoeken praktische, laagdrempelige hulp en zijn vaak niet op de hoogte van bestaande ondersteuningsprogramma’s.
Oproep tot collectieve aanpak en financiële educatie
Smith pleit voor een collectieve aanpak, waarin preventie en educatie een centrale rol spelen. Financiële educatie zou een vast onderdeel van het onderwijs moeten zijn. Dat gaat niet alleen om leren budgetteren, maar ook om het ontwikkelen van kritisch bewustzijn rond financiële verleidingen. Problemen moeten collectief gesignaleerd worden en niet langer als individuele misstappen worden gezien.
Jongerenparticipatie in beleid en innovatie
In haar promotieonderzoek richt Smith zich op co-creatie en jongerenparticipatie in beleidsontwikkeling. Jongeren worden als gelijkwaardige partners betrokken en krijgen een financiële vergoeding voor hun bijdrage. Een voorbeeld is de Debt Dive Cashkas, een ballenbak-ervaring waarin jongeren in gesprek gaan over financiële problemen. Smith organiseert daarnaast ontwerpsessies met mbo-studenten en werkt samen met de gemeente Haarlem aan beleid rondom de overgang van 18-min naar 18-plus.
Conclusie: Armoede onder jongeren als maatschappelijk vraagstuk
Smith benadrukt dat armoede en schulden onder jongeren niet slechts een individuele verantwoordelijkheid is, maar een maatschappelijk probleem dat collectieve actie vereist. Het is essentieel om stigma’s te doorbreken en jongeren actief te betrekken bij het beleid dat hen raakt. Alleen zo kunnen beleidsmaatregelen echt effectief en passend zijn.
Over dit etalage werk
| Leeratelier | Overleven ten tijde van tweedeling |
|---|---|
| Auteur/ontwikkelaar | Joost Weling |
| Jaartal | 2025 |
| Type werk | Expert Meeting |
Over de auteur/ontwikkelaar
