Binnen de Werkplaats Sociaal Domein Zuyd, leeratelier Interprofessionaliteit, is vanuit een meta optiek de focus gelegd op het onderzoeken, reflecteren en ontwikkelen van tools om interprofessionele samenwerking te bevorderen. Dit wordt in de basis gedaan vanuit het IPT-model dat door van Dongen en Goossens (2024) is ontwikkeld. In het IPT model worden 8 ontwikkelfactoren beschreven die de interprofessionele samenwerking effectief en ‘lonend’ maken: contextbewustzijn, gemeenschappelijke waarden, leiderschap structuur en organisatie, groepsdynamica en interactie, Veiligheid, lerend vermogen en ondernemerschap. Deze ontwikkelfactoren stellen een interprofessioneel team of samenwerkingsverband in staat zich te formeren, ontwikkelen en verbeteringen op te pakken. Het Leeratelier Interprofessionaliteit van de WSD Zuyd richt zich dus met name op de processen die nodig zijn om interprofessioneel samenwerken mogelijk te maken. Daarbij staan vier perspectieven centraal:
- Het organisatieperspectief: hoe kan de organisatie interprofessioneel samenwerken bevorderen, zowel in de organisatie zelf als op organisatie- en domein overstijgend niveau
- Het samenwerkingsperspectief: wat zijn de kritische factoren om interprofessionele samenwerking te bevorderen
- Het professionele perspectief: Wat is er nodig aan interprofessionele identiteit en competenties (attitude, kennis, vaardigheden) om interprofessioneel samenwerken te bevorderen.
- Ervaringsdeskundig perspectief: hoe kan ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid fundamenteel worden ingebed in de interprofessionele samenwerking.
Vanuit het organisatie- en samenwerkingsperspectief is er de afgelopen tijd vanuit het leeratelier hard gewerkt aan output-gerichte activiteiten. Zo is er een (concept) artikel geschreven met als titel “De samenleving voorbij het systeem: Een andere aanpak voor interprofessionele samenwerking op domein- overstijgend niveau in het sociaal domein” (dit artikel moet nog gepubliceerd worden in een nader te bepalen vakblad). In het artikel staan diverse vraagstukken centraal:
- Het vraagstuk van de samenleving en de tijdsgeest
- Het systeem van beleid, wet en regelgeving: Hoe hebben we het met elkaar opgebouwd?
- De impact van het systeem op het organisatie- en domeinoverstijgende niveau
- De impact van het systeem op de interne organisatie
- En afsluitend de vraag: ‘Is het systeem van beleid, wet- en regelgeving achterhaald?’
Het artikel is o.a. geschreven op basis van interviews met bestuurders (uit zorg- en welzijnsorganisaties) en wethouders met sociaal domein in hun portefeuille. Met diezelfde bestuurders, wethouders en overige betrokkenen uit de praktijk gingen we tijdens een inspirerende dialoogsessie van het Leeratelier Interprofessionaliteit op 8 september jl. met elkaar in gesprek over de urgente vraag: “Hoe doorbreken we de belemmeringen in domeinoverstijgende samenwerking en maken we ruimte voor transformatie?”
Wat duidelijk werd: het huidige systeem van beleid, wet- en regelgeving kraakt. Maar de basis – samenwerken om mensen goed te ondersteunen – blijft waardevol. Het vraagt om een andere aanpak:
✨ Stoppen met het oplappen van bestaande structuren.
✨ Kiezen voor samenwerking op basis van vertrouwen, menselijkheid en gedeelde verantwoordelijkheid.
Voor de bestuurders en wethouders die wij spraken, betekent de gewenste paradigmashift bovenal een fundamentele verschuiving in denken én doen. De nieuwe aanpak vraagt om het loslaten van systeemlogica als leidend principe, en het centraal stellen van vertrouwen, menselijke relaties en het collectieve belang.
De bijeenkomst maakte duidelijk dat echte verandering in het sociaal domein niet ontstaat uit systemen alleen, maar uit de verbinding tussen mensen, waarden en structuren. De deelnemers benadrukten dat interprofessioneel samenwerken begint bij het erkennen van wederzijdse afhankelijkheid en het loslaten van wij-zij-denken. Er klonk een oproep om klein te beginnen: experimenteren, leren van wat werkt en bouwen aan duurzame relaties op basis van vertrouwen. Weerstand werd herkend als vaak geworteld in angst om bestaansrecht te verliezen — een inzicht dat vraagt om empathie en geduld in plaats van oordeel. De meest wezenlijke verschuiving die de gesprekken teweegbrachten, was het pleidooi om de schuldvraag te vervangen door de aandeelvraag: niet langer zoeken naar wie schuld draagt, maar onderzoeken hoe ieder van ons bijdraagt aan verandering. Deze denkwijze nodigt uit tot gezamenlijk eigenaarschap en vormt een inspirerende basis voor de bredere werkconferentie die later dit jaar volgt.
De dialoogsessie van 8 september onder leiding van kartrekkers van het leeratelier (Wesley Jongen en Wim Goossens), alsook lectoren Jerôme van Dongen (interprofessionele samenwerking in de wijk) en Maja Rocak (sociaal werk) markeerde een belangrijke stap. En dit is nog maar het begin. Eind 2025 / begin 2026 volgt een brede werkconferentie waarin we verder bouwen aan een beweging voor rechtvaardige transities in zorg en welzijn.
Over dit etalage werk
| Leeratelier | Interprofessionaliteit |
|---|---|
| Auteur/ontwikkelaar | Wim Goossens |
| Jaartal | 2025 |
| Type werk | Overig |
Over de auteur/ontwikkelaar
